Ağız Kuruluğu (Xerostomia)
Ağız kuruluğu; tükürük bezlerinin tükürük salgılama fonksiyonlarının azalması sonucu oluşur. Tükürük miktarındaki yetersizlik, tükürük yapısında bulunan kalsiyum ve fosfat gibi bazı minerallerin de azalmasına yol açar. Minerallerin azlığı diş çürüklerinde artışa neden olur. Tükürük azlığı kaynaklı ağız kuruluğu önemsenmezse bu sorun dişeti iltihaplanmalarına kadar gider. Ağız kuruluğu tansiyon, alerji, antidepresan, ilaçlarının kullanımı ile yada radyoterapi ve kemoterapi sonrası ortaya çıkabilmektedir.
Belirtileri
- Dilde yanma hissi
- Konuşma güçlüğü
- Sık susama
- Protez kullanmada güçlük
- Kötü ağız kokusu
- Tat almada azalma, bozukluk, metal tadı
- Burunda ve boğazda kuruma
- Dudaklarda çatlama
- Özellikle kuru yiyecekler için yeme zorluğu
- Aft
Nasıl Kontrol Altına Alınır?
- Sık sık su içme alışkanlığı kazanılmalı,
- Sigara, alkol, şekerli gıdalardan uzak durulmalı,
- Yaşanılan mekanın nemi ayarlanmalı,
- Suni tükürük tabletleri kullanılmalı,
- Bakteri plağı kontrol altında tutulamalı,
- Floridli diş macunu, jel, gargara kullanılmalı,
- C vitamini desteği alınmalı.
- Tükürük akışını uyarmak için şekersiz sakız çiğnenmeli,
- Kahve, çay veya bazı sodalar gibi ağız kuruluğuna yol açabilen kafeinli içeceklerden kaçınmalı.
- Ağızda kurumaya yol açabileceği için tütün veya alkol kullanılmamalı.
- Kuru ağızda ağrıya neden olabileceği bilinen baharatlı veya tuzlu yiyeceklerden kaçınmalı.
Dikkate Alınmaz İse;
- Çürük oluşumunda artış,
- Diş eti hastalıkları,
- Yutkunma güçlüğü,
- Tat alma duyusunda azalma veya bozulma,
- Dil üzerinde deformasyon,
- Dudaklarda çatlama,
- Tükürük bezlerinde büyüme gibi şikayetleri de beraberinde getirecektir.
Birçok ağız ve diş rahatsızlıklarında erken teşhis ve tedavi sayesinde daha sağlıklı bir ağız yapısına sahip olabilirsiniz.
Ağız kuruluğu hafife alınmamalı ve mutlaka bir hekime başvurulmalıdır.
Dişeti hastalıklarının ilk ve en önemli belirtisi, dişeti kanamasıdır. Bunun yanı sıra, dişetlerinde görülen şişme ve kızarıklık, kaşıntı ve kurcalama hissi, bölgesel veya yaygın çekilmeler ve çekilen bölgelerde hassasiyetle de kendini belli eder. Daha ileri durumlarda ise, diş ve diş eti arasından iltihap akışı, dişlerde yer değişikliği, uzama ve sallanmalar gözlemlenebilir. Tüm bu belirtilere kötü koku ve tat eşlik edebilir. Diş fırçalarken gelişen dişeti kanaması, dişeti hastalığının en erken ve en önemli belirtisidir. Bu durumda mutlaka bir diş hekimine gitmek gerekir.Düzenli ağız bakımının yapılması (fırçalama, diş ipi kullanımı ve ağız çalkalama sularının kullanımı), rutin olarak diş hekiminin ziyaret edilmesi ile diş eti kanamalarının önüne geçilmiş olunur.
Sağlıklı diş etleri açık pembe renktedir, mattır ve sıkı görünümdedir. Dişi, boyun bölgesinde bir yaka gibi sarar ve diş ile birleştiği yerde bıçak sırtı şeklinde sonlanır. Kırmızılık, şişkinlik ya da enfeksiyon yoktur. Normal fırçalama ve ip kullanımıyla kanama olmaz. Herhangi bir rahatsızlık hissi oluşturmaz.
Elbette olur. Diş taşları, bakteri plağı dediğimiz bu püremsi birikintilerin üzerisine, tükürükte bulunan maddelerin çökelmesiyle oluşur. Diş taşları temizlenmediği zaman, üzerinde mevcut mikroorganizmalardan ve diş etlerine mekanik baskılardan kızarıklık, şişme ve diş eti çekilmelerine sebep olur.
Diş taşı temizliğinin dişlere diş etine ve ya hiçbir dokuya zararı yoktur.
Yaşam boyu dişlerinizi kaybetmemek için bakteri plağının; diş fırçalanması, diş ipi ve kimyasal ajanlar kullanılması yoluyla, düzenli olarak her gün dişlerden uzaklaştırılması gerekmektedir. Bunlara ek olarak, diş hekimine düzenli gidilerek kontrollerin yaptırılması da son derece önemlidir. Günlük ağız bakımı diş taşlarının oluşumunu en az seviyede tutmakla beraber, tamamen önleyememektedir. Bir diş hekimi tarafından yapılacak diş taşı temizliği; diş fırçası, diş ipi ile temizlenemeyen bölgelerdeki sertleşmiş diş taşlarının ortamdan uzaklaştırılmasını sağlar. Diş taşlarının kaldırılmasına, diş taşı temizliği ismi verilmektedir. Diş hekimi, kişinin özel gereksinimlerine göre kişisel bir ağız bakım planı yapabilir. Bu programla dişler ile diş etlerine zarar vermeksizin, diş fırçalamayı ve diş ipi kullanma öğrenilip, uygulanabilir. Diş hekimi düzenli ziyaret edilerek, ağız sağlık ürünleri hakkında öneriler alınabilir. Piyasada çeşitli diş fırçası, diş ipi, ağız gargaraları ve dişler arası temizleyicileri bulunmaktadır. Diş hekimi kişilerin ihtiyaçlarına en uygun olan ürünlerin seçilmesine yardımcı olacaktır.